Bilgi Merkezi · Acil durum rolü
Acil durumda güvenlik ekibinin rolü nasıl planlanır?
Acil durumda güvenlik ekibinin rolü kurumun yazılı acil durum planında tanımlanır; ekip bu planın yerine geçen yeni kararlar üretmez. Hazırlıkta yangın, doğal afet, ihbar ve izinsiz giriş gibi durumlar için hangi rolün, kimin talimatıyla, hangi bilgiyi kime ileteceği yazılır. Bu rehber, MYK’nın Özel Güvenlik Sorumlusu (Seviye 4) standart taslağındaki acil durum görevlerini yönetici sorularına çevirir. Belgenin resmî statüsü doğrulanmadığı için hukuki yükümlülük veya acil müdahale talimatı değildir.
Şematik hazırlık planı: girişler, kurum içi onay ve kayıt düzeni birlikte değerlendirilir. Gerçek bir tesisin planı değildir.
- ZİYARETÇİ
- ARAÇ
- SEVKİYAT
- VARDİYA
Acil durum türüne göre ekip rolü ve kurumun kararı
Standart taslağı acil durum görevlerini genel başlıklarla sıralar. Aşağıdaki tablo bu başlıkları, yöneticinin kurum planında netleştirmesi gereken sorularla eşleştirir. Tablo bir müdahale talimatı değildir; kimin ne zaman ne yapacağı kurumun planı ve ilgili kamu kurumlarının yönlendirmesiyle belirlenir.
| Durum | Standart taslağında ekip görevi | Yöneticinin netleştireceği karar |
|---|---|---|
| Yangın | İlk müdahalenin yapılmasını, portatif söndürücü ve hortumların kullanılmasını, itfaiyeye haber verilmesini ve çalışanların acil tahliyesini sağlar | Hangi ekipman hangi talimatla kullanılır, itfaiyeye kim haber verir, tahliyeyi kim yönetir? |
| Deprem, sel, su baskını | Acil durum ekiplerinin çalışmalarına katılır | Kurumun acil durum ekibi kimlerden oluşuyor, güvenlik görevlisi hangi ekipte yer alıyor? |
| Bomba ihbarı ve arama | Acil durum ekiplerinin çalışmalarına katılır ve çalışanların tahliyesine yardımcı olur | İhbarı kim alır, kime iletir; arama ve tahliye kararını hangi rol verir? |
| Terör saldırısı ve sabotaj | Acil durum ekiplerinin çalışmalarına katılır | Kolluk ve kurum yetkilileriyle iletişim sırası plan içinde yazılı mı? |
| İzinsiz giriş ve güvenlik ihlalleri | Müdahale edilmesini sağlar | Müdahalenin sınırı ve kolluğa bildirim anı kurum talimatında nasıl tanımlı? |
Görevli planı uygular, planı yazmaz
Standart taslağı, görevlinin acil durum planında belirtilen önleyici ve sınırlandırıcı tedbirleri uyguladığını ve acil durumda ekibin, korumasındakilerin ve diğer kişilerin güvenliğini tehlikeye düşürebilecek davranışlardan kaçındığını söyler. Yönetici açısından önemli nokta, planın görevli tarafından okunabilir olmasıdır: rol tek cümleyle yazılmış, karar sahibi adıyla veya unvanıyla belli ve haberleşme yolu tanımlı olmalıdır.
Taslak ayrıca ilgili kişiye haber verilemediği durumlarda görevlinin bilgisi ve mevcut teknik donanımı çerçevesinde müdahale edeceğini belirtir. Bu ifade, hazırlıkta açık bir soruya dönüşür: haber verilemeyen durumda hangi kapsamda hareket edileceği kurumun talimatında yazılı mı?
Acil durum rolünü hazırlama sırası
- Mevcut planı bulunKurumun yürürlükteki acil durum planı, ekip listesi ve tahliye düzeni toplanır. Plan yoksa veya güncel değilse bu, güvenlik ekibinden önce çözülecek bir eksikliktir.
- Güvenlik ekibinin rolünü tek cümleyle yazınHer acil durum türü için ekibin görevi kısa ve ölçülü yazılır: haber verme, tahliyeye destek, belirlenen noktada bekleme gibi. Görevin sınırı da yazılsın.
- Haberleşme zincirini yazınKime, hangi kanalla, hangi sırayla haber verileceği ve alternatif ulaşım yolu netleştirilir. Karar sahibine ulaşılamadığında bir sonraki sorumlu belli olsun.
- Haber verilemeyen durumu tanımlayınKarar sahibine ulaşılamadığında görevlinin hangi sınırlı adımları atabileceği kurum tarafından yazılı hale getirilir. Bu boşluk, sahada kişisel yoruma bırakılmasın.
- Rolü sahada deneyinPlan, ekibin okuyup uygulayabildiği ölçüde işe yarar. Deneme sonunda anlaşılmayan satırlar ve eksik haberleşme bilgisi plana geri yazılır.
Acil durum sonrasında kayıt ve devir
Acil durumdan sonra olay tutanağı, durum tespit raporu ve vardiya defteri birbirini tamamlar. Hangi kaydın neyi gösterdiği ve açık kalan işin sonraki vardiyaya nasıl devredildiği ayrı bir rehberde anlatılmıştır; burada yalnız acil durum planının kayıtla bağlandığını not edin.
Defter, kayıt türleri ve kontrol odası: hangi kayıt neyi gösterir? →
Tesis türü hangi kararı değiştirir?
| Tesis | Acil durumda birlikte okunacak konu | Görüşmede sorulacak soru |
|---|---|---|
| Hastane | Klinik alanlar, hasta yakını yoğunluğu, kısıtlı erişim | Tahliye ve yönlendirme kararını hangi kurum rolü verir, güvenlik ekibi hangi noktada destek verir? |
| Otel | Misafir ve servis alanları, kat koridorları | Misafir yönlendirmesini kim yönetir, güvenlik ekibinin rolü hangi noktada başlar? |
| Fabrika ve depo | Üretim ve sevkiyat alanları, araç trafiği | Üretimi durdurma ve toplanma kararını hangi rol verir, araç giriş-çıkışı nasıl yönetilir? |
| AVM | Kalabalık, çoklu giriş ve kiracı alanları | Kiracı ve ortak alan yönetimi arasındaki karar sırası plan içinde yazılı mı? |
Görüşme öncesi acil durum rolü kontrol listesi
- Kurumun güncel acil durum planı ve ekip listesi mevcut mu?
- Güvenlik ekibinin rolü her durum türü için ölçülü ve yazılı mı?
- Haberleşme zinciri, alternatif yol ve sorumlu sırası net mi?
- Haber verilemeyen durum için sınırlı adımlar tanımlı mı?
- Rol sahada denendi mi, eksik satırlar plana geri yazıldı mı?
- Acil durum sonrası kayıt ve vardiya devri plana bağlı mı?
Sık sorulan sorular
Güvenlik görevlisi acil durumda kendi başına karar verebilir mi?
Bunu kurumun acil durum planı ve görev talimatı belirler; bu rehber bir yetki tanımlamaz. Standart taslağı görevi, plandaki önleyici ve sınırlandırıcı tedbirleri uygulamak ve acil durum ekiplerinin çalışmalarına katılmak olarak anlatır. Hangi durumda kimin karar verdiğini planda ve talimatta yazılı hale getirin.
Güvenlik ekibi itfaiye veya kolluk kuvvetlerinin yerine geçer mi?
Hayır. Rehber ekibin rolünü ilgili kamu kurumlarının yetkisinin yerine geçen bir görev olarak sunmaz. Ekibin haber verme, tahliyeye destek ve plandaki tedbirleri uygulama gibi rolleri kurum planında ayrıca ve sınırlı biçimde tanımlanır.
Acil durum tatbikatı yapmak zorunlu mu?
Tatbikatın kapsamı ve sıklığı yürürlükteki mevzuata ve kurumun planına bağlıdır; bu sayfa bir zorunluluk belirtmez. Hazırlık açısından rolün sahada denenmesi, planın ekip tarafından okunabilir olup olmadığını gösterir.
Kaynaklar ve statü notu
Acil durum görevlerinin başlıkları (görev tablosu) ve görevlinin planı uygulama ilkesi, Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) çatısında hazırlanan “Özel Güvenlik Sorumlusu (Seviye 4)” ulusal meslek standardı taslağından alınmıştır; belge 2017 tarihlidir. Belgede referans kodu, Resmî Gazete tarih-sayı ve onay tarihi alanları doldurulmamıştır. MYK portalındaki yayımlanmış ulusal meslek standartları listesinde bu başlık 16.10.2026 tarihli kontrolde bulunamadı. Bu nedenle belge, yürürlükteki onaylı bir standart veya hukuki yükümlülük olarak değil, güvenlik işlerinin dilini ve kapsamını anlamak için başvuru kaynağı olarak kullanılmıştır. Tablolardaki yönetici soruları ve plan eşleştirme adımları editoryal hazırlıktır; belgede yer almaz ve bir acil müdahale talimatı değildir.
MYK: Özel Güvenlik Sorumlusu (Seviye 4) standart taslağı, 2017 (PDF indirir) →
MYK: yayımlanmış ulusal meslek standartları listesi →
EGM: Özel Güvenlik Mevzuat Kitabı, 06/2023 (PDF) →
Bildirim ve açık iş kapanışı →
Son güncelleme: